W roku szkolnym 2026/2027 czeka nas wiele zmian. To rok nowej formuły przyrody i początku reformy „Kompas Jutra”. Jednak nowości czekają także na osoby pracujące na obowiązującej podstawie programowej. Jedną z nich jest trzeci z cyklu podręczników GWO do geografii w szkole podstawowej.

To nasz świat. Geografia – Podręcznik i Multipodręcznik GWO do 7 klasy

Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe jest twórcą uznanej serii „Matematyka z Plusem”. Od roku szkolnego 2024/2025 wprowadziło swoją ofertę podręczników do geografii dla szkół podstawowych. Pierwszym z nich był podręcznik z zeszytem ćwiczeń do klasy piątej, w roku ubiegłym pojawiła się kontynuacja do klasy szóstej. Obecnie do szkoły wchodzi trzecia część serii do klasy siódmej wraz z przygotowanym multipodrecznikiem. Wkrótce do tego pakietu dołączy także zeszyt ćwiczeń (obecnie w przygotowaniu), a w przyszłym roku cykl zakończy podręcznik do klasy ósmej.

Warto zapoznać się z naszymi dotychczasowymi recenzjami pierwszych produktów z tej serii:

Podręcznik do klasy 7 to trzeci z zaplanowanej serii czterech podręczników do geografii dla szkoły podstawowej przygotowany przez GWO w ramach serii „To nasz świat. Geografia”

Źródło: https://gwo.pl/

            Nasze dotychczasowe recenzje podręczników dla klasy piątej i szóstej były bardzo pozytywne. Za takim rozstrzygnięciem przemawiały wysokie walory merytoryczne, ciekawa koncepcja graficzna, trafny sposób przekazu oraz wiele elementów autorskich w tym m. in. zmiana układu treści czy wartościowe materiały dodatkowe. Do autorów cyklu tworzących podręcznik do klasy piątej i szóstej czyli Mateusza Gańskiego i Julii Podlewskiej dołączyła przy pracy nad podręcznikiem do klasy siódmej Joanna Jasińska. Nowa autorka jest nie tylko geografem, ale uczy w szkole także przyrody, co korzystnie rzutuje także w kontekście nadchodzącej reformy „Kompas Jutra”. Podręcznik uzyskał wymagane przepisami pozytywne recenzje i dopuszczenie do użytku szkolnego o numerze: 1211/3/2026.

W najnowszym podręczniku GWO po raz kolejny umiejętnie modyfikowany jest układ treści, co pozwala na lepsze postępy w nauce

Źródło: Podręcznik  GWO „To nasz świat. Geografia 7” s. 6-7.

Analizując układ treści już na wstępie warto docenić, że ten podręcznik autorstwa GWO jest zdecydowanie największym dziełem w serii. O ile ten do klasy piątej liczy 176 stron, analogicznie jak do klasy szóstej, to podręcznik do klasy siódmej ma ich już 288. Jest on oczywiście zaplanowany na proporcjonalnie największą ilość czasu (w klasie siódmej nauczyciel ma do dyspozycji dwie godziny geografii, w pozostałych – po jednej), to jednak czytając dzieło daje się zauważyć wysoki poziom dopracowania. Ilość łączy się więc z jakością i jest to z całą pewnością najlepszy podręcznik z dotychczas wydanych (do geografii) w tym cyklu.

Zdjęcia, skecznotki, infografiki

Podobnie jak w poprzednich podręcznikach, także tutaj autorzy stawiają na bardziej przyjazne formy przekazu. Zamiast potoków tekstu znanych z utworów innych wydawnictw otrzymujemy liczne zdjęcia i ilustracje (w tym stanowiące tło w stronach omawianych zagadnień). Nauka przez obraz jest obecnie jedną z wiodących form kształcenia w czasach dominacji krótkich treści cyfrowych. Co ważne – ilustracje te w swojej formie nie są trywialne, a jednocześnie mają formę adekwatną do wieku odbiorcy (ucznia klasy siódmej).

Przemyślane i wartościowe prezentacje treści w formule graficznej ułatwiają przyswajanie także trudnych zagadnień np. z zakresu historii geologicznej

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 40-41.

Podobnie jak w podręcznikach do klasy piątej i szóstej autorzy mocno stawiają na zaproponowaną przez siebie formułę powtórzeniowych skecznotek. Tym razem znajdziemy ich w liczącym prawie 300 stron książce naprawdę wiele. Niektóre działy (a nawet ich mniejsze części) zawierają ich nawet po kilka. Obraz jest więc po raz kolejny dominującą formą przekazu w podręczniku GWO – dobór tych form cechuje się jednak różnorodnością i nie ma charakteru powtarzalnego, który wyczerpałby pewien model.

Fragment skecznotki powtórzeniowej do wyodrębnionego działu nr 1 „Położenie i terytorium Polski”

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 28-29.

Wśród graficznych form prezentacji konieczne do zaakcentowania są także infografiki. Jakkolwiek były one już wcześniej spotykane w tej serii, tym razem wytwór ten wydaje się pełniejszy, dobrze dopasowany i wnoszący istotny walor uzupełniający do treści pisanej. W każdym z pięciu zaproponowanych działów, znajdziemy jedną taką infografikę.

Infografiki w podręczniku do klasy siódmej mają istotny walor rozwijający treści z podstawy programowej o nowe wątki

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 96-97.

Jak przystało na podręcznik do geografii nie brakuje w nim także map. Wiele z nich towarzyszy treściom bieżącym (są ich dziesiątki), dodatkowo na końcu książki znajdują się dwie dodatkowe, przydatne mapy – ogólnogeograficzna (skoncentrowana głównie na krainach geograficznych) oraz mapa krajobrazowa. Stanowią one ciekawe uzupełnienie pozostałych treści. Są one przestrzenne – obie zajmują po dwie strony w podręczniku.

W podręczniku nie brakuje map, w tym także dodatkowych na podsumowanie całego roku szkolnego

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 282-283.

Ostatnim elementem godnym wspomnienia jeżeli chodzi o walory zasobów jest lista pojęć – rozbudowany indeks, z elementami graficznymi i odniesieniem do stron z ich wyjaśnieniem.

Pięć działów zamiast… pięciu? Niby tyle samo a jednak zupełnie inaczej (lepiej)

Uważny czytelnik znający dobrze podstawę programową obowiązującą w klasie siódmej przynajmniej do 2029 roku zwróci na pewno uwagę na pewne modyfikacje w zakresie układu treści, które należy ocenić jako korzystne z punktu widzenia ucznia. Choć również w podstawie programowej zaproponowano 5 działów do realizacji, to jednak w innym podziale. Autorzy proponują nam „wykrojenie” krótkiego działu wprowadzającego do całej klasy siódmej, gdzie szybko wprowadzają elementy położenia Polski i ich konsekwencje czy podział administracyjny kraju. Następie znajdziemy rozdział poświęcony geografii fizycznej Polski, ale z propozycją ujęcia go w ramach dwóch sprawdzianów. Również elementy geografii społeczno-ekonomicznej Polski podzielone zostały na dwa duże odrębne działy, z kolei własny region i mała ojczyzna – scalone w jeden dział. Ten zabieg jest zresztą zupełnie rozsądny, z uwagi na dublowanie się tych wątków w podstawie programowej. Dość ciekawym zabiegiem jest z kolei faktyczna rezygnacja z odrębnego rozdziału dotyczącego problemów środowiska geograficznego Polski i zamiast tego rozproszenie jego treści między inne działy oraz przedstawienie części jego zagadnień jako infografik, a także w formie uzupełniającej – do realizacji metodą projektu. Taki sposób rozstrzygnięcia jest jak najbardziej dopuszczalny, jest rozwiązaniem nowym i ciekawym, może zresztą zyskać uznanie z powodu omawiania wskazanych przez Ministerstwo wybranych problemów środowiska geograficznego adekwatnie do innych realizowanych treści, co będzie te wątki czyniło lepiej umiejscowionymi w analizowanej rzeczywistości przedmiotowej.

Rozwój energetyki w Polsce, w tym na przykładzie województw: łódzkiego i pomorskiego zamiast umiejscowienia w odrębnym dziale to temat w obrębie „Gospodarki Polski”

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 214-215.

Idzie reforma – są projekty!

Choć zmiany w podstawie programowej dla klasy siódmej wejdą w życie dopiero za kilka lat to autorzy podręcznika najwyraźniej postanowili z własnej inicjatywy zaproponować wdrożenie – jako proponowany element – aktywizujących metod pracy w swoim utworze. W konsekwencji otrzymujemy propozycję realizacji sześciu projektów – dotyczą faktycznie wszystkich „działów” z ministerialnej wersji podstawy programowej. Do ich realizacji zaproponowano także wybrane formy prezentacji. Kiedy po raz pierwszy zauważyłem to w podręczniku GWO byłem bardzo pozytywnie zaskoczony takim podejściem. I choć to na nauczycielu szkolnym ciążyć będzie nauczenie młodzieży pracy tą metodą, to zaproponowane zagadnienia są przystępne, a proponowane realizacje – jedynie umiarkowanie trudne. Projekty można realizować jako zadania dodatkowe na ocenę, w formie konkursów, albo jako część szkolnego tygodnia projektowego.

Wśród sześciu zaproponowanych projektów są elementy tak geografii fizycznej, społeczno-ekonomicznej czy regionalnej jak i wreszcie związków między tymi elementami geografii

Źródło: Fragment podręcznika „To nasz świat. Geografia 7” – s. 69 oraz s. 190.

Multipodręcznik, a wkrótce zeszyt ćwiczeń

GWO nie zapomina o rozwoju narzędzi cyfrowych. Oprócz podręcznika w opasłym wydaniu papierowym otrzymujemy także możliwości jego użytkowania w formie multipodręcznika. W przygotowaniu jest także zeszyt ćwiczeń, który już wkrótce mamy nadzieję również poznać. Z zapowiedzi wydawnictwa wiemy, że uwzględni on zadania z mapą oraz z wykresami.

Multipodręcznik umożliwia między innymi wyświetlanie treści, czynienie dopisków, oglądanie podręcznika podczas lekcji w klasie

Źródło: Fragment multipodręcznika „To nasz świat. Geografia 7”: https://multipodreczniki.apps.gwo.pl/demos/6cfe13f7-23d6-4ed3-bf8b-24b5e5b4106b

Teraz siódma klasa, potem ósma klasa, a potem… przyroda.

GWO inicjując swoją obecność na rynku podręczników do geografii podjęło ogromne ryzyko – Polska szkoła ma bowiem tylko jedną rzecz stałą i jest nią zmiana. Tak też dzieje się i teraz. Ledwo seria „To nasz świat” dobija do klasy siódmej, a już od września w szkole pojawi się nowa wersja szkolnej przyrody, geografia z kolei pozostanie w klasach siódmej i ósmej, ale według zupełnie nowej podstawy programowej. Tymczasem wydawnictwo nas nie zawiodło i nie tylko przygotowało bardzo dobry podręcznik do klasy siódmej i już pracuje nad ostatnią częścią do klasy ósmej, ale także wchodzi na rynek przyrody. Być może już wkrótce przekonamy się, czy i „To nasz świat. Przyroda” okaże się serią równie udaną. Wiele na to wskazuje ponieważ Mateusz Gański tworzy treści również i w tej serii.

GWO wchodzi na rynek podręczników do przyrody

Źródło: https://gwo.pl/przyroda2026/

Podsumowując – z całą pewnością jeżeli ktoś rozważa zmianę podręcznika w klasie siódmej i ósmej, to ta propozycja GWO jest bardzo wartościowa i godna rozważenia. Z kolei osoby, które rozpoczęły pracę na podręcznika GWO od klasy piątej z całą pewnością będą zadowolone z tej kontynuacji.